,

Cele na 2021: metody wyznaczania celów osobistych i biznesowych

Cele na 2021: metody wyznaczania celów osobistych i biznesowych

Decydujesz się zmienić swoje życie. Określić najważniejszy cel.

Siadasz nad pustą kartką i... W głowie pojawiają się zdania typu "będę więcej biegać", "rzucę palenie", "znajdę nową pracę". Totalnie nie wiesz, jak się do wyznaczania celów zabrać.

To zdarzyło się mnie, moim znajomym i każdemu, kto zaczynał pracę z celami. Normalna sprawa!

Na szczęście z pomocą przychodzą różne systemy, które ułatwiają budowanie planów i zamieniają mgliste życzenia w efekty.

Zebrałam je dla ciebie i opisałam tak prosto, jak się da. Pod każdym z nich znajdziesz link do innego tekstu, z którego możesz dowiedzieć się jeszcze więcej. Z całego serducha zachęcam cię do przyjrzenia się tym sposobom i zdecydowania, który z nich jest najlepszy, a potem - jak zwykle - podzielenia się, który z nich wybrałeś w komentarzach na blogu.

PO CO PLANOWAĆ?

Jest taki jeden, absolutnie wyświechtany slogan dotyczący planowania, ale muszę go tutaj przytoczyć:

Kto nie planuje, ten planuje porażkę.

Bez celu i planu jak go osiągnąć, wszystkie dążenia pozostaną na zawsze w sferze marzeń. A to, jak już ustaliliśmy, prowadzi do kolejnego roku z postanowieniami noworocznymi, z których w styczniu będziesz się tylko śmiać.

A nie chcesz tak, prawda? Wiem, że ja na pewno nie.

Dlatego właśnie zanurkowałam w teorię, by sprawdzić, jakie są metody wyznaczania celów. Co najmniej kilka działa już u mnie pełną parą, o czym zresztą opowiem na końcu tekstu.

Ale zanim zejdziemy głębiej, przyjrzymy się, CO warto zaplanować i w jakich obszarach szukać swoich celów.

NA CZYM SIĘ SKUPIĆ? - 5 FILARÓW

Najczęściej planujemy karierę, finanse i zdrowie. Bardzo rzadko - relacje, wolny czas czy rozwój hobby. Wychodzimy z założenia, że "to się jakoś poukłada". Albo, że czas na hobby jest na emeryturze.

Uwielbiam podważać taki ograniczające przekonania. Jeśli ktoś mówi mi, że "powinien" się na czymś skupić albo "nie może" zająć się sobą, tym co lubi, od razu zapala mi się czerwona lampka.

Na szczęście nie jestem w tym sama, bo w literaturze dotyczącej celów i motywacji co rusz natykałam się na różne wariacje tej samej zasady. Brzmi ona: warto ustalać cele w różnych dziedzinach życia, dbać, projektować i świadomie zajmować się nie tylko karierą, ale też rodziną czy osobistymi dążeniami.

Najprostsza jest chyba zasada Briana Tracy'ego o 5 filarach dobrego życia. Mówi ona, że cele powinniśmy wyznaczać w 5 różnych obszarach:

  1. Pragnienia osobiste - wszystko to, czego chcesz TY. Nie twoja rodzina, nie znajomi, nie normy społeczne. Może to być na przykład podróż, konkretne hobby czy wizyta w saunie raz w miesiącu.
  2. Relacje z rodziną i przyjaciółmi - które są niezwykle ważne, ale na które zawsze nie starcza czasu. Tymczasem można ustalić w tym obszarze cele jak wszędzie indziej - randka z żoną raz w miesiącu, telefon do rodziny, impreza z przyjaciółmi raz na kwartał.
  3. Zdrowie - tradycyjny obszar, w którym wyznaczamy najwięcej celów - wagę, uprawianie sportu, lepsze odżywianie.
  4. Finanse osobiste - związane z oszczędzaniem, planowaniem budżetów.
  5. Kariera - czyli wszystko, co związane ze zmianą pracy, podwyższaniem kwalifikacji zawodowych, zakładaniem biznesów itp.

Najfajniej jest, jeśli w każdym z obszarów rozwijasz się podobnie. Nie zaniedbujesz siebie, rodziny, zdrowia, finansów osobistych i kariery. Wszyscy znamy ludzi, którzy poświęcają zdrowie dla kariery, albo dbają o szczęście wszystkich, tylko nie o swoje.

Więcej o 5 filarach i konkretnych przykładach celów z tym związanych znajdziesz u Dawida na blogu Marzenia w Cele. Dawid wie dużo więcej ode mnie w temacie celów i ich ustalania, a przy okazji jest fajnym, skromnym facetem, którego świetnie się czyta.

A teraz przechodzimy do mięsa, czyli:

METODY WYZNACZANIA CELÓW

Jest ich co najmniej kilka i sporo z nich pochodzi ze świata biznesu, ale z łatwością dają się dostosować do prywatnych planów.

Cele S.M.A.R.T.

Metoda wyznaczania celów, z którą na pewno spotkałeś się przynajmniej raz. Mówi ona o tym, że skuteczne cele powinny być:

  • Specific (Sprecyzowane) - a więc jasno określone i tak bardzo konkretne, jak tylko się da. Czyli nie: "nie będę jadł niezdrowo", a "nie będę jadł słodyczy i białej mąki".
  • Measurable (Mierzalne) - takie, których postęp da się łatwo zmierzyć. Najczęściej związane to jest z określeniem konkretnych liczb lub dat np.: nie planujemy "trochę schudnąć", a "schudnąć 5 kilo".
  • Achievable (Możliwe do osiągnięcia) - nawet, jeśli cele są ambitne, musi istnieć szansa, że dasz radę je wykonać, że masz odpowiednie zasoby (czas, pieniądze) by to zrobić. Możesz zaplanować podróż dookoła świata w tym roku, ale jeśli nie zarabiasz i nie masz jak odkładać funduszy, to prawdopodobnie nic z tego.
  • Relevant (Istotne) - czyli zgodne z tobą, twoimi przekonaniami i najważniejszymi wartościami w życiu. Najlepiej z jednym z pięciu obszarów, o których rozmawialiśmy wcześniej.
  • Time-bound (Określone w czasie) - z określoną datą zakończenia, albo okresem, przez który chcemy dany cel realizować: "Schudnę 5 kg w 2 miesiące", "Będę medytować codziennie przez miesiąc". Umawianie się samemu z sobą na deadline'y motywuje i niweluje chęć odkładania wszystkiego na później.

PRZYKŁADY CELÓW SMART
"Schudnę 10 kilo do 1 grudnia tego roku dzięki pływaniu na basenie co najmniej 30 minut raz w tygodniu, robieniu 10 000 kroków codziennie i niejedzeniu co najmniej 2 godziny przed pójściem spać"
"Do 30 czerwca tego roku będę potrafił zagrać na gitarze co najmniej 3 piosenki Metallici. Nauczę się ich ćwicząc 3x w tygodniu po co najmniej godzinę dziennie."

Więcej na temat celów S.M.A.R.T. znajdziesz tutaj.

OKR (Objectives and Key Results)

Albo po polsku "cele i kluczowe rezultaty". Dużo prostsza metoda formuowania celów, która zawiera w sobie wyłącznie dwa elementy:

  • Cel, który chcesz osiągnąć
  • Kluczowy rezultat, czyli skąd będziesz wiedział że cel osiągnąłeś / jak zmierzysz, że cel został osiągnięty

Ta metoda idealnie nadaje się do dłuższych okresów (firmy takie jak IBM stosują OKR do planowania kwartałów) i większych grup celów. Dzięki kluczowym rezultatom możesz regularnie śledzić postępy w ciągu najbliższego kwartału.

Jeśli na przykład twoim celem jest spędzać więcej czasu z rodziną, to w metodzie OKR określisz ten cel mniej-więcej tak:

PRZYKŁAD CELÓW OKR:

CEL: Mieć więcej czasu dla rodziny
Kluczowe miary:
1. Raz w tygodniu wychodzę z rodziną na godzinny spacer
2. Raz na 2 tygodnie zabieram męża / żonę do kina lub na kolację
3. Co najmniej jeden posiłek w ciągu dnia spędzamy przy wspólnym stole, rozmawiając jak nam minał dzień

Kluczowe miary mogą być ilościowe (np. przeczytam 3000 stron książek, zrobię w sumie 1000 pompek w kwartał) albo stanowić konkretne rzeczy do wykonania. np. stworzę listę książek, które chcę przeczytać (wtedy miarą będzie zrobienie lub niezrobienie danego zadania).

Więcej na temat OKR znajdziesz tutaj.

A jeśli chcesz wiedzieć, jak w praktyce wykorzystać tę metodę, szczególnie do pracy w branżach kreatywnych i wśród pracowników wiedzy, to w sklepie znajdziesz zapis webinaru na ten temat:

Planowanie wsteczne (albo metoda Kurta Vonneguta)

Znany i ceniony pisarz Kurt Vonnegut planował podobno swoje książki... od tyłu, a więc najpierw pisał zawsze zakończenie, a potem budował wokół niego fabułę.

Podobnie można zrobić z celami. W tej metodzie, którą po polsku można nazwać po prostu planowaniem wstecznym, chodzi o to, by najpierw osadzić w czasie konkretny, zwizualizowany efekt twoich starań. Cel możesz wyznaczyć na przykład metodą SMART. Może to być na przykład "przebiegnięcie wrześniowego maratonu w Warszawie."

Następnie określ, ile czasu zostało ci do ukończenia celu (w tym wypadku 9 miesięcy) i podziel ten czas na w miarę równe odcinki, aż do dzisiaj. Potem powoli cofając się od efektu, aż do teraźniejszości określ, co powinno się zadziać w każdym z tych momentów, żeby osiągnąć to, co chcesz osiągnąć.

W przypadku maratonu możesz podzielić czas na 9 odcinków po miesiącu. I tak: miesiąc przed maratonem musisz być już na niego zapisany i mieć kondycję umożliwiającą jego przebiegnięcie. Co to oznacza? Ano, że musisz do tego czasu przebiec przynajmniej X kilometrów lub np. pokonać dystans maratonu przynajmniej raz.

Ustal, co powinieneś osiągnąć/mieć/umieć dwa miesiące, trzy miesiące itp. wstecz, aż do dziś. A potem działaj! I oto cała magia planowania Kurta Vonneguta.

Więcej na temat planowania wstecznego znajdziesz tutaj.

Słowo przewodnie

O metodzie słowa przewodniego pisałam już w tekście o błędach dotyczących postanowień noworocznych. Niesamowicie przypadła mi do gustu, bo wiąże się z wartościami i większymi celami w życiu.

Po raz pierwszy pojawiła się w książce "One Word That Will Change Your Life" i jest bardzo prosta. Chodzi o ustalenie i odnalezienie jednego słowa, które będzie przyświecać wszystkim działaniom w następnym roku.

Może to być na przykład "rozwój" - wtedy zaprojektowanie celów wokół niego może wiązać się z kursami, szkoleniami, nową pracą czy konferencjami. Po prostu wybierz dowolne słowo, z którym chcesz iść przez następny rok i działaj!

W związku z tym, że ta metoda jest niezwykle prosta, warto połączyć ją z innymi, żeby na ustaleniu słowa przewodniego się nie skończyło. :)

Więcej na temat słowa przewodniego znajdziesz tutaj.

CO SIĘ SPRAWDZA U MNIE?

Obiecałam, że będzie praktycznie, więc oto moje zestawienie.

Z których metod korzystam? Odpowiedź brzmi - ze wszystkich po trochu (nie spodziewałeś się, co? ;)).

Wyznaczam sobie słowo przewodnie (a raczej - wynika ono z moich celów).Stosuję też zasadę wstecznych celów - wiem, gdzie chciałabym być za kilka lat i cofając się aż do dziś dodaję zadania do wykonania - w każdym z 5 obszarów życia. Dla większych grup projektów, jak rozwój bloga czy zdrowie stosuję OKRy, bo składa się na nie wiele połączonych ze sobą mniejszych lub większych celów.

Do całości stosuję jeszcze jeden system, który opisuję w Hackbooku: Ustalanie i realizacja celów. Szczegóły już wkrótce, a tymczasem można śmiało zapisać się na listę oczekujących. ;)

.

Działaj!

Na koniec tradycyjne zadanie dla ciebie! Daj znać, która z metod najbardziej przypadła ci do gustu i którą spróbujesz zastosować do realizacji swoich celów. Podziel się nią tu, poniżej, w komentarzu.

Jeśli potrzebujesz wsparcia, koniecznie zajrzyj na mojego instagrama, gdzie zmagam się z codziennością albo dołącz do grupy fanów życia smart. Pamiętaj też, by zapisać się do lifegeekowego newslettera – znajdziesz tam wiele dodatkowych materiałów!